پرسش و پاسخ دربارهی کاربردهای شمارورزی لولوپی
کاربرد بستههای لولوپی چیست؟
مجموعهی بستههای لولوپی کتابها و نماکارتهایی است که از راه ادبیات و داستان و انجام بازی و فعالیت به آموزش ریاضی میپردازد. این کار در مجموعهی لولوپی از راه تمرینهای ذهنی و دستورزانه انجام میشود و از دورهی پیشدبستان تا سوم دبستان را در برمیگیرد.
چرا از راه داستان، ریاضی را آموزش میدهید؟
هدف آموزش ریاضی این است که کودکان در دانش ریاضی دارای قدرت تفکر شوند. مشکل بزرگ آموزش ریاضی در جامعههایی مانند ایران این است که دانشآموزان هیچگاه کاربرد ریاضی را در زندگی روزانه و در بستر واقعیتها درک نمیکنند. از همان آغاز آموزگاران به آنها مسئلههایی میدهند که حل کنند و این مسئلهها در زندگی واقعی کاربرد ندارد. اما در داستانهای لولوپی گونهای زندگی تخیلی ساخته شده است که شبیه زندگی واقعی است و درگیریهای شخصیتهای داستان میتواند همان درگیریهای روزانهی انسانها باشد با موضوعهایی که با ریاضی در ارتباط است. این شیوه از آموزش و یادگیری با خود اندیشه و تفکر میآورد؛ نکتهای که در آموزش ریاضی رسمی بهطور کلی وجود ندارد.
تعریف دستورزی چیست؟
کودکان وقتی مفاهیم ریاضی را در محیطی که در آن زندگی میکنند کشف کنند، درک عمیقتر و کاربردیتری از این مفاهیم خواهند داشت. بیشتر فعالیتهایی که در مجموعهی لولوپی آماده است با لمس کردن و کار با دست و همچنین فعالیتهای عملی دیگر مانند بازی همراه است. از این رو در بخشی از کتاب لولوپی صفر به قوی کردن ماهیچههای انگشتان دست کودک پرداخته میشود تا کودک در ادامه به شکل مؤثری مفاهیم پیشریاضی را درک کند و بتواند بهدرستی شکلهای هندسی را بکشد.
مفاهیم پیشریاضی؟ یعنی مفاهیمی که پیش از آموزش ریاضی باید یاد بگیرند؟
کودکان پیش از این که وارد محیط دبستان شوند، در زندگی روزانه با مفاهیم پیشریاضی آشنا شدهاند. این که در خانواده به او گفته میشود اسباببازی تو زیر میز است یا روی میز است، مفاهیمی مانند زیر، رو، بالا یا پایین، راست یا چپ، درون و بیرون، دور یا نزدیک، یا «یک سیب بیاور»، یا «دو تا تخممرغ توی سبد است» و... همه به عنوان بخشی از مفاهیم پیشریاضی شناخته میشوند که کودکان در محیط غیردرسی آموختهاند یا باید آموزش دیده باشند.
ناآگاهی نسبت به این مفاهیم که البته در جامعهی ما رایج است، سبب میشود که کودکان هنگامی که آموزش ریاضی را شروع میکنند، درک درستی از آنچه به آنها به عنوان دانش ریاضی داده میشود نداشته باشند. برای نمونه کودکی که چپ و راست خودش را نشناسد، نمیتواند ارزش مکانی را بهدرستی درک کند.
مجموعهی بستهی لولوپی ۱ چه تفاوتی با کتاب رسمی آموزش ریاضی سال اول دبستان دارد و چه چیزهایی دارد که کودک میتواند بهتر با آن ریاضی را بیاموزد؟
بستهی لولوپی+ ۱ همان ویژگیهایی را دارد که بستهی لولوپی+ ۰ دارد؛ یعنی همه چیز در ابتدا روی محور داستان است. کودک پیش از این که بخواهد ریاضی بیاموزد، از راه دنیای داستان وارد دنیای ریاضی میشود. بهطور کلی خود لولوپی که یک شخصیت فضایی است، پیوسته به سه شکل اصلی درمیآید. همین یک نکتهی کوچک به کودک یادآوری میکند که شکلها را میتوان جابهجا کرد یا تغییر داد؛ یعنی یک سهگوش را میتوان از دل یک چهارگوش درآورد یا یک چهارگوش را در دل یک دایره یا گِردَک جای داد. اینها نکتههای ظریفی است که در ذهن کودک تفکر ایجاد میکند.
این که ما کودک کلاس اول را میبریم سر کلاس و میگوییم این دایره است و این مربع، او ارتباط این دو را چگونه با دنیای واقعی کشف کند، وقتی که هنوز به مرحلهی تفکر انتزاعی نرسیده است؟ در حالی که برای نمونه در داستانهای لولوپی کنشهایی داریم که همهی اینها را میتوان به زبان ریاضی برگرداند: نزدیک یا دور؛ کدام دور، دورِ این سوی رود یا دورِ آن سوی رود؟ شهر کلاغها کجاست؟ کجا بودن شهر کلاغها یعنی آشنایی با نقشه و موقعیت، که هیچکدام در کتابهای رسمی ریاضی نیامده است.
اصولاً در کتابهای ریاضی رسمی، تراز رغبت یا علاقهی کودک به آن درس مشخص دیده نشده است. گروهی بزرگسال دور میز مینشینند و با کهنهترین روشها میخواهند از دل این کار ریاضی آموزش دهند. یادمان باشد که آموزش علوم بسیار وابسته به آموزش زبان است. در این بستهها آنچه نباید فراموش کرد، تقویت خود دانش زبان از راه آموزش ریاضی و آموزش ریاضی از راه دانش زبان است. بهندرت چنین ویژگیهایی را در یک بسته میبینید که هم ویژگی ادبی داشته باشد و هم ویژگی آموزشی.


