معرفی بسته‌ی نشانه‌ورزی با پوتی‌پان
نشانه‌ورزی چیست؟
شناخت نشانه‌ها و شیوه‌های به‌کارگیری آن‌ها در هنگام خواندن یا زندگی روزمره یا کاربردهای علمی، نشانه‌ورزی است. نشانه‌ورزی بخشی از دانش زبان‌آموزی پایه است که تاکنون در جامعه‌ی ما روی آن کار نشده است. به‌گونه‌ای گسسته گاهی نشانه‌های راهنمایی و رانندگی یا شناخت از دانش چاپ یا پرینت به کودکان پیش‌دبستانی یا دبستانی آموزش داده شده است؛ اما هیچ‌گاه با آن‌ها کار روشمند انجام نشده است. و این البته با دانش چنین سامانه‌ی آموزش‌وپرورشی و بهزیستی که مسئولیت آموزش در مهدکودک‌ها و پیش‌دبستانی‌ها را برعهده دارد، طبیعی است. آن‌چه که ما به‌عنوان دانش به کودکان خود منتقل می‌کنیم، کهنه و نخ‌نما با رنگ و لعاب ایدئولوژیک است. در چنین فضایی و با چنین محتوایی، برنامه‌ی آموزشی کودکان نمی‌تواند کارآمد باشد.
بخشی ضروری از روند سواد امروزی، شناخت نشانه‌ها، تصویرنماها (آیکون‌ها)، شاخص‌ها (ایندکس‌ها) و نمادها است. این روند به نظام‌های نشانه‌شناسی می‌پردازد و از جنبه‌های گوناگون آن را به زبان‌آموزان کودک یا بزرگسال آموزش می‌دهد.
ارتباط یا پیوند نشانه‌ها و مناسبات معنادار میان آن، بخش دیگر از دانش نشانه‌شناسی است. هر نشانه‌ای برای خود در سپهر نظام نشانه‌ای قرار می‌گیرد که با آن‌ها معنا می‌یابد. کودک زبان‌آموز باید شیوه‌ای شناخت یا تفسیر این نشانه‌ها را بداند. این دانش به‌دست نمی‌آید مگر این‌که او آن‌ها را در یک روند منطقی و با برنامه آموخته باشد.
به یاد داشته باشیم اکنون کودکان از سنین پیش‌دبستان با کامپیوتر، تبلت و موبایل آشنا می‌شوند. این افزارها و بسیاری افزارهای دیگر، همه با دانش نشانه‌شناسی طراحی شده‌اند. هنگامی که کودک برای نخستین‌بار روی صفحه‌ی کامپیوتر چشم می‌دوزد، بیش از این‌که نوشته ببیند، نمادهای گرافیکی می‌بیند؛ اگرچه خود آن خط یا دبیره‌ای را هم که می‌بیند، گونه‌ای نشانه‌ی نوشتاری است.
بنابراین بخشی از زبان انسانی یا زبان ارتباطی، نشانه‌ورزی است. بدون آموزش دانش نشانه‌ورزی یا ندیده‌گرفتن آن در نخستین گام‌های آموزش به کودک، او دچار آشفتگی در شناخت و ارتباط با پدیده‌ها می‌شود.
پوتی‌پان کیست؟
همانند کارهای دیگر در حوزه‌ی آموزش خلاق کودک‌محور، نشانه‌ورزی از راه ادبیات یا با داستان آموزش داده می‌شود. در کتاب خواندن از این مجموعه، کودکان با پوتی‌پان، روباه شاعر آشنا می‌شوند. او که به زبان روباه‌ها شعر می‌گوید، تصمیم می‌گیرد زبان آدم‌ها را نیز بیاموزد و بدین ترتیب راه شناخت نشانه‌هایی که در جامعه‌های انسانی است، پیدا می‌کند.
نشانه‌ورزی در کتاب کارورزی
در کتاب دیگر این مجموعه، یعنی کتاب کارورزی، کودکان زبان‌آموز با پایه‌ای‌ترین مفهوم نشانه آشنا می‌شوند. جای پای برهنه روی خاک، اثر انگشتان دست رنگی یا مفهوم چاپ، آغاز این روند است. در هر گام، آن‌ها چیزهایی تازه از مفهوم نشانه‌ها می‌آموزند تا جایی که به آموزش خط یا دبیره می‌رسند؛ پدیده‌ای که در سنت خوش‌نویسی بوده است اما در آموزش‌وپرورش نو زدوده شده است. جهت خط، ویژگی‌های خط یا دبیره‌ی فارسی، همه‌ی آن چیزهایی است که زبان‌آموزان با آن آشنا می‌شوند.